De onderstroom in de gemeenteraad

In de gemeentepolitiek zijn de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders de belangrijkste spelers. Dat is algemeen bekend. Iedereen zou zich daarbij moeten inzetten voor het belang van de gemeente en haar burgers.
In de regel zie je een college eensgezind naar buiten treden. Dat het onderling niet altijd pais en vree is, is voor de buitenwereld pas goed merkbaar als het klapt. Want ja, ook een college hangt de vuile was zo maar niet buiten.
Dan heb je binnen de raad nog de verhouding coalitie-oppositie. Collegepartijen hebben nu eenmaal hun handtekening onder het coalitieakkoord gezet en dat schept verplichtingen. Terwijl de oppositiepartijen veel meer de vrije hand hebben. Dat is op de publieke tribune vooral merkbaar in een meer kritische houding van oppositiepartijen, terwijl coalitiepartijen veelal het goede werk van hun eigen wethouder aanprijzen.
Maar soms speelt er nog meer, wat over het algemeen voor de buitenwereld niet zichtbaar is. En dat zit hem in de nauwe persoonlijke banden tussen raadsleden onderling. Op zich is het natuurlijk prima dat er ook buiten de politiek goede contacten met leden van andere fracties zijn. Maar toch vind ik het wat vreemd als er bijvoorbeeld tussen leeftijdsgenoten in de raad van verschillende fracties volop geappt wordt over andere raadsleden. Want als de lijntjes zo amicaal zijn, heeft dat ook invloed op elkaars politieke besluitvorming. Vriendschappelijke beïnvloeding binnen de politiek. Waar de oudere garde elkaar treft op de golfbaan, gaan de jongelui met elkaar op stap en appen zij onderling tijdens de debatten in plaats van openlijk even schorsen voor overleg. Het is een onderstroom in de gemeenteraad die voor de meesten onzichtbaar is, maar wel degelijk een zekere invloed heeft. Waarbij soms ook de ‘gunfactor’ bij de stemming om de hoek komt kijken. Triest, want je stem moet je uitbrengen op inhoudsniveau en niet op betrekkingsniveau.

Dit blog is op 3 januari 2018 gepubliceerd op RaadsledenNieuws.nl

Workshop kandidaat raadsleden

Volgend jaar is het weer zover: de gemeenteraadsverkiezingen. En dat is nu al te merken aan de debatten in de raad, die worden net weer iets scherper. Ondertussen zijn partijen druk bezig om kandidaat raadsleden te werven. Daar zitten helaas ook “partij-hoppers” tussen. Ook wel “gelukzoekers” genoemd. Mensen die wel de lokale politiek in willen gaan, maar nog niet jarenlang overtuigend lid van een partij zijn en net zo makkelijk van de ene partij naar de ander partij hoppen.
Eerlijk gezegd kun je zo’n gelukzoeker maar beter niet op je lijst hebben, omdat de loyaliteit naar de partij over het algemeen niet groot is en het eigen belang altijd voor een deel blijft meespelen.
Een goede selectie van de mensen op de kieslijst is belangrijk, evenals dat potentiële raadsleden goed weten wat het raadswerk nou precies inhoudt, daar een realistisch beeld over hebben en in staat en bereid zijn om er de nodige tijd in te steken.
Daar zijn niet alleen de partijen mee gebaat, maar ook de gemeente zelf. Want de in maart 2018 gekozen raadsleden gaan de toekomst van je stad of dorp bepalen.
Over het algemeen hebben partijen zo hun eigen strategieën bij het selecteren van geschikte kandidaten. Dit jaar wordt er in mijn gemeente voor het eerst een gratis workshop gegeven voor wie de lokale politiek in. Partijneutraal en door zittende raadsleden die weten hoe het er in de praktijk aan toe gaat: wat moet je kunnen als raadslid, waar heeft de gemeenteraad invloed op, hoe neemt de gemeenteraad besluiten en nog meer. Een goed initiatief, want raadslid zijn is zoveel meer dan het op het eerste oog lijkt. Oorspronkelijk waren er twee data voor gereserveerd, maar vanwege het overweldigend aantal aanmeldingen volgt er nog een derde datum. Daarmee is de workshop nu al een succes.

Dit bericht is op 29 mei 2017 geplaatst op RaadsledenNieuws

Dualisme anno 2017

15 jaar geleden werd het dualisme ingevoerd in het lokale bestuur. Er heeft een ontvlechting plaatsgevonden tussen raad en college. Het meest herkenbare ervan zijn de wethouders “van buitenaf”, wethouders die niet op de kieslijst hebben gestaan en soms niet eens in de gemeente wonen.
Er ligt hiermee een scheiding tussen kaderstelling en controleren enerzijds en uitvoering anderzijds. In theorie dan. Want in de praktijk zie ik op gewichtige dossiers toch nog steeds de machtspolitiek van weleer welig tieren. Een lokale partij die daartegen juist is opgericht doet er nu zelfs aan mee. Kennelijk geeft macht toch een onweerstaanbare invloed, op sommige politici tenminste.
Zoals laatst bij een dossier waar de gemeente maar liefst 55,5 miljoen euro heeft uitgetrokken voor nieuwe schoolhuisvesting. Let wel, dat is drie keer zoveel als oorspronkelijk bedacht was. Na jaren fors bezuinigen groeien de bomen ineens weer tot aan de hemel. Althans bij dit besluit, waar in de achterkamertjes de coalitiepartijen naarstig tot overeenstemming zijn gekomen. Op andere dossiers is het nog wel “bedelen” voor een paar duizend euro extra.
Individuele raadsleden en complexe fracties zijn van standpunt veranderd. Sommige zelfs op de vooravond van het raadsbesluit. Zo verdween een eerder op een partijwebsite aangekondigd amendement als sneeuw voor de zon, met drogredenen natuurlijk. Maar ja, je moet dan wat zeggen. Eigenlijk lag de besluitvorming bij de eerste spreker al vast. De betogen van de oppositie waren daarmee voor de kat z’n viool. Of misschien alvast een opwarmertje voor 21 maart 2018, als de kiezer het weer één dag voor het zeggen heeft.
Elzinga zal het dualisme zo niet bedoeld hebben, maar helaas 15 jaar na invoering ervan is het coalitiebelang nog steeds het grootste goed en hebben de wethouders als het er echt om gaat nog steeds de macht over de raad.

Dit bericht is op 24 april 2017 geplaatst op RaadsledenNieuws

De Wijkthermometer in Lelystad

'De politiek dichter bij de burger brengen.' Wie zo blijft denken zal er niet in slagen, want de meeste burgers interesseren zich nauwelijks voor politiek. Tenzij het gaat over iets wat mensen direct raakt. En dan nog stapt men daar niet gauw het stadhuis voor binnen om bijvoorbeeld gebruik te maken van het spreekrecht. Als raadslid zul je er toch echt zelf op uit moeten trekken, de wijken in.

Volksvertegenwoordiging
Voor een gemeenteraadslid is het essentieel om te weten wat er in wijken leeft. Want kaders stellen en het college controleren doe je vanuit een volksvertegenwoordigende rol. Om daar goed invulling aan te geven is het noodzakelijk te weten wat er leeft in je stad of dorp. De gemeenteraad kan zich op diverse manieren en op verschillende niveau's laten informeren over wat er in een wijk leeft. Dat gebeurt op raadsniveau, op partijniveau en op individuele niveau. Soms heel zichtbaar in alle openbaarheid op een bewonersbijeenkomst, soms middels een één-op-één gesprek bij burgers thuis. Soms vanuit een duidelijk partijbelang en soms gewoon vanuit menselijke belangstelling.

Werkbezoeken
Traditioneel legt eens per maand een delegatie van de Lelystadse gemeenteraad op vrijdagmiddag een werkbezoek af bij een bedrijf of organisatie. Het programma wordt keurig voorbereid door de griffie. Raadsleden hoeven zogezegd alleen maar aan te schuiven. Passief interactief en altijd interessant om erbij aanwezig te zijn. Of het nu een onderwerp is dat in je portefeuille zit of niet. Het is vele malen zinvoller dan een verslag doorlezen, omdat je je eigen indrukken kunt opdoen en daarover direct met betrokkenen in gesprek kunt gaan.

De APV in verkiezingstijd

Iedere gemeente heeft een algemene plaatselijke verordening (APV). Eens in de zoveel tijd worden er artikelen toegevoegd, aangepast of verwijderd en stelt de gemeenteraad de nieuwe APV vast. Als je de APV's van verschillende gemeenten naast elkaar legt, dan zie je dat sommige artikelen op de letter nauwkeurig exact hetzelfde zijn. Zeker een "VNG-dingetje".
Iedere burger wordt geacht zich aan de APV te houden. Dat mag je zeker van politici verwachten. Maar zo vanzelfsprekend is dat allemaal niet. Ook niet dat er consequent op gehandhaafd wordt en daarbij geen onderscheid des persoons wordt gemaakt. Dat de praktijk anders uitwijst, blijkt wel uit het volgende waar gebeurde verhaal in de Flevopolder.

Vrijheid van meningsuiting

Ik ben Marianne, ik blog en twitter. En daar ben ik trots op. Omdat het kan en mag. Omdat in onze Grondwet artikel 7 is opgenomen: vrijheid van meningsuiting. Omdat vrouwen in Nederland gelijkwaardig zijn aan mannen en dezelfde rechten hebben.

Toch is het daarmee niet vanzelfsprekend dat dit door iedereen gerespecteerd wordt, is mijn ervaring. Terwijl ik toch op een beschaafde wijze blog en twitter en me niet kwetsend of overdreven kritisch uit. Maar ik durf wel voor mijn mening uit te komen. Ik zal me daarin door niemand laten beperken, mij het recht op vrijheid van meningsuiting laten ontnemen. Of me daarin laten censureren, omdat een ander denkt te mogen bepalen wat ik daarin wel of niet mag zeggen. 

Als gemeenteraadslid ben ik op deze manier ook heel eenvoudig voor wie dat wil online zichtbaar. Tenslotte ben ik geen raadslid geworden om me in de achterkamertjes te verschuilen en alleen in het politieke debat van me te laten horen. Want dat is niet meer van deze tijd en voor de meeste mensen nauwelijks interessant. Naast uiteraard het persoonlijke contact met burgers horen moderne communicatiemiddelen daar tegenwoordig ook bij.

Referendum volgens Lelystads model

Soms is iets goed bedoeld, maar klopt het toch niet helemaal. In Lelystad is er grote behoefte om het Stadshart aantrekkelijker te maken. Heel gewaagd heeft de gemeenteraad de plannen voor de herinrichting van het Stadhuisplein uit handen gegeven. De burger mag beslissen en zij krijgen daarvoor drie keuzemogelijkheden voorgelegd. Klinkt op zich prima, deze vorm van burgerinspraak.

Maar dan, wordt het door de gemeente gepresenteerd als referendum. Interessant, want Lelystad kent geen referendumverordening. Ieder huishouden krijgt één stembriefje in de brievenbus en daarnaast liggen er ook nog exemplaren naast de openbaar toegankelijke stembus. Hè, geen persoonlijke stem uitbrengen en oh wat mooi, je kunt daarnaast óók nog online je stem uitbrengen. Maar dan ook iedereen, dus zelfs mensen van buitenaf en wie daarin een beetje handig is kan online meerdere keren stemmen.

Wacht even, referendum, één stembriefje per huishouden én daarnaast zonder persoonscontrole ook nog online stemmen. Wat voor een referendum is dit? Want dit lijkt meer op een enquete en een internetpoll. Voldoet dit als referendum wel aan het juridisch kader? 

Om te beginnen maar eens wat mondelinge vragen stellen aan het college. Hmm, is wel een volksraadpleging, maar uitbesteed aan de aannemer van het project en de uitslag is betrouwbaar en bindend. Oké, dan er toch maar wat verder induiken, want je voelt op je klompen aan dat dit Lelystadse model van een referendum niet klopt. Men had deze goed bedoelde burgerinspraak in alle eerlijkheid gewoon beter een enquete of zo kunnen noemen, dan oneigenlijk gebruik te maken van de term referendum. 

Hoog tijd dus om dit voor eens en voor altijd goed te gaan regelen middels een referendumverordening, wat nu bij motie dan ook is aangenomen.

http://www.raadsledennieuws.nl/weblog/11483/referendum-volgens-lelystads-model

Wat liggen de pepernoten toch vroeg in de winkels

Tijden veranderen en tradities kennelijk ook. Zo is het Halloweenfeest in Nederland steeds populairder aan het worden en bij het Sinterklaasfeest speelt tegenwoordig Zwarte Piet de hoofdrol. Hoorde je voorheen het geklaag dat de pepernoten al vroeg in de winkelschappen liggen, dit jaar gaat het voornamelijk over Zwarte Piet. Van de viering van een traditioneel kinderfeest naar heftige discussies over racisme met een verwijzing naar slavernij.

De kleur van Zwarte Piet, zijn krullenbol, rode lippen en oorbellen, ineens is het niet meer vanzelfsprekend. Ook zijn gedrag staat ter discussie. De Verenigde Naties, het Interfederaal Gelijkekansencentrum, het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, de minister-president en zelfs de Hoge Raad doen er uitspraken over.

Ook in Lelystad is er commotie over, omdat er een paar regenboog Pieten bij de intocht zouden zijn. Dat bericht zette de boel op stelten. Ondernemers boos en dreigen met het intrekken van de subsidie voor de intocht. De (social) media die er bovenop duikt. Uiteindelijk zou het op 'miscommunicatie' berusten. Maar daarmee is de kous nog niet af, want vervolgens houden de bibliotheek en het Bureau Gelijke Behandeling een Stadsdialoog over Zwarte Piet.

Eigenlijk allemaal wel heel bijzonder, want we hebben het over een geschminkt en verkleed personage die al tijdenlang een rol speelt bij een traditioneel kinderfeest. Wie is er niet mee opgegroeid? Op blijkbaar een enkeling na herkent daar niemand een onderdrukte slaaf in. Dat het Sinterklaasfeest nu vermengd wordt met racisme geeft heftige tegenreacties. En dat Zwarte Piet niet meer zwart mag zijn wordt juist als discriminatie gezien. Sommige winkels passen voor alle zekerheid het aanbod aan en houden Zwarte Piet buiten de deur en dat roept dan weer boycotacties op.
Maar je hoort er niemand meer over dat de pepernoten al zo vroeg in de winkelschappen liggen.

Blog raadsledennieuws